Niet elke waardevolle bedrijfsinformatie leent zich tot een octrooi, een merk of een ander geregistreerd intellectueel eigendomsrecht. Een klantenbestand, een prijzenstrategie, een recept, een productieproces of broncode worden vaak juist beschermd doordat ze geheim blijven. Het Belgische recht kent aan zulke bedrijfsgeheimen een eigen beschermingsregime toe — zonder registratie, maar wel onder strikte voorwaarden.
Sinds 2018 kent België een specifiek beschermingsregime voor bedrijfsgeheimen. De wet van 30 juli 2018 betreffende de bescherming van bedrijfsgeheimen zette Richtlijn (EU) 2016/943 om in Belgisch recht en werd ingeschreven in het Wetboek van economisch recht (WER), Boek XI, Titel 8/1. Deze regels traden in werking op 24 augustus 2018.
Artikel I.17/1 WER definieert een bedrijfsgeheim als informatie die cumulatief aan drie voorwaarden voldoet:
Zijn deze drie voorwaarden niet cumulatief vervuld, dan is er geen bedrijfsgeheim in de zin van de wet — en dus ook geen bescherming.
Artikel XI.332/4 WER somt op wanneer het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim onrechtmatig is. Dat is onder meer het geval bij:
Ook het produceren, aanbieden of verhandelen van "inbreukmakende goederen" — goederen die in aanzienlijke mate profiteren van een onrechtmatig verkregen bedrijfsgeheim — valt onder het toepassingsgebied (art. XI.332/4, § 4 WER).
Niet elke kennisname van bedrijfsinformatie is onrechtmatig. Artikel XI.332/3 WER erkent onder meer de onafhankelijke ontdekking of het onafhankelijk ontwerp, en de observatie, het onderzoek of het testen ("reverse engineering") van een product dat publiek beschikbaar is of rechtmatig in bezit is van wie het onderzoekt. Ook informatie die werknemers op eerlijke wijze opdoen tijdens de normale uitoefening van hun functie, blijft vrij bruikbaar — de wet mag immers niet worden gebruikt om de mobiliteit van werknemers te beperken (art. XI.332/2, § 2 WER).
Daarnaast voorziet artikel XI.332/5 WER in een aantal uitzonderingen, onder meer voor de uitoefening van de vrijheid van meningsuiting, voor klokkenluiders die wangedrag onthullen in het algemeen belang, en voor werknemersvertegenwoordigers die geheime informatie meedelen in het kader van hun functie.
Bij een inbreuk kan de houder van een bedrijfsgeheim onder meer:
Naast dit civielrechtelijk kader bestaat er ook een — ouder — strafrechtelijk luik. Artikel 309 Strafwetboek bestraft wie kwaadwillig of bedrieglijk "geheimen van de fabriek" aan derden meedeelt, met een gevangenisstraf van drie maanden tot drie jaar en een geldboete van vijftig tot tweeduizend euro.
Het Hof van Cassatie oordeelde in 2018 dat ook een zelfstandige medewerker als "werkzaam" in de zin van dit artikel kan worden beschouwd, en bevestigde tegelijk dat een rechter uit de feitelijke omstandigheden kan afleiden dat niet aan het bestanddeel "geheim" is voldaan wanneer de betrokken informatie niet beschermd was of louter voortvloeide uit de eigen kennis van de beklaagde (Cass. 10 oktober 2018, P.18.0448.F).
Vorderingen die betrekking hebben op bedrijfsgeheimen verjaren na vijf jaar, te rekenen vanaf de dag waarop de eiser kennis had van de inbreuk én van de identiteit van de inbreukmaker. In ieder geval verjaren deze vorderingen na twintig jaar vanaf de dag van de inbreuk (art. XI.342/2 WER).
Omdat "redelijke beschermingsmaatregelen" een wettelijke voorwaarde is voor bescherming, doet elke onderneming er goed aan om dit aantoonbaar te organiseren:
Een bedrijfsgeheim biedt een krachtig, registratievrij alternatief voor klassieke IE-rechten, maar de bescherming is geen automatisme. Enkel wie kan aantonen dat de informatie geheim is, handelswaarde heeft én actief werd beschermd, kan zich met succes op de wet beroepen.
Vragen inzake bedrijfsgeheimen en andere intellectuele rechten? Contacteer mij via b.backx@backx-law.be