Je product staat te koop in een webshop die je niet kent. Wat nu?

Stel … je hebt geïnvesteerd in een merk en je hebt heel zorgvuldig een netwerk uitgebouwd van erkende wederverkopers. Dan ontdek je plots dat een onbekende webshop jouw producten aanbiedt: buiten jouw distributienet, zonder jouw toestemming, soms aan lagere prijzen.

Wat is jouw juridische positie en wat kan je doen?

Het selectief distributiestelsel

Een selectief distributiestelsel laat je toe om jouw producten uitsluitend te verkopen via erkende wederverkopers die aan bepaalde kwalitatieve criteria voldoen. Dit systeem is erkend onder het Europese mededingingsrecht, voor zover het voldoet aan de voorwaarden van de Verticale Groepsvrijstellingsverordening (GVo 2022/720).

Het Coty-arrest: een mijlpaal voor selectieve distributie

In het arrest Coty Germany (HvJ 6 december 2017, C-230/16) bevestigde het Hof van Justitie dat een verbod aan erkende distributeurs om luxeproducten te verkopen via externe online marktplaatsen verenigbaar is met het Europese mededingingsrecht, mits het selectieve distributiestelsel als zodanig geldig is.

Hoe zijn de producten bij die webshop terechtgekomen?

Dat is de eerste en meest cruciale vraag. Het antwoord bepaalt welke juridische weg je kan bewandelen.

• Namaak: dan is de weg het kortst. Merkinbreuk is duidelijk en je kan onmiddellijk actie ondernemen.
• Authentieke producten: dan speelt het uitputtingsbeginsel en wordt het genuanceerder.
• Een lek in jouw distributienet: een erkende wederverkoper levert in strijd met zijn contractuele verplichtingen aan een niet-erkende partij.

Het uitputtingsbeginsel

Wanneer een merkhouder een product voor het eerst in de Europese Economische Ruimte in de handel brengt, zijn diens merkrechten op dat product in principe "uitgeput" (artikel 15 Uniemerkverordening). De merkhouder kan de verdere verhandeling ervan dan niet meer verhinderen op basis van het merkenrecht.

Er zijn echter uitzonderingen. De merkhouder kan wél optreden wanneer er gegronde redenen zijn om verdere verhandeling te verbieden, bijvoorbeeld wanneer de wijze van verkoop afbreuk doet aan de reputatie van het merk (onprofessionele website, misleidende reclame, ontbreken van garantieservice).

Wat te doen?

1. Verzamel bewijs. Documenteer de inbreukmakende verkoop grondig: maak screenshots van de productpagina, organiseer een proefaankoop, verzamel concrete bewijzen (bestelbevestiging, factuur, betaalbewijs, …). Dit is de basis van elke procedure.
2. Ingebrekestelling en identificatie van de leveringsbron. Stel de inbreukmakende webshop in gebreke en vraag opgave van de leverancier.
3. Spreek de lekkende wederverkoper aan. Heb je het lek in het distributienetwerk gevonden? Stel deze wederverkoper in gebreke wegens inbreuk op diens contractuele verplichtingen, met voorbehoud voor schadevergoeding en de eventuele onmiddellijke beëindiging van de distributieovereenkomst.
4. Stakingsvordering. Indien nodig kan tegen de inbreukmakende webshop in rechte opgetreden worden indien deze nalaat de onrechtmatige verkoop te staken.

Repressief optreden is zinvol, maar preventie is doeltreffender. Belangrijk is ervoor te zorgen dat de distributiecontracten expliciet verbieden dat erkende wederverkopers leveren aan niet-erkende partijen en/of producten aanbieden via platformen die niet door de distributiegever zijn goedgekeurd.

Vragen over jouw selectief distributiestelsel of de bescherming van jouw merk? Contacteer mij via b.backx@backx-law.be